از کجا بفهمیم فرش اصل است؟

از گذشته تاکنون، بررسی ابعاد فرش یکی از مهم‌ترین روش‌ها در تشخیص فرش اصل از تقلبی به شمار می‌آید. اگرچه امروزه فرش‌های دستبافت باکیفیت در انواع مختلفی مانند مربع، دایره‌ای و دیگر اشکال در بازار موجود است، اما ابعاد همه این فرش‌ها باید یک استاندارد مشخص داشته باشد. کوچک‌تر یا بزرگ‌تر بودن ابعاد فرش نشان‌دهنده تقلبی بودن و بی‌کیفیت بودن آن است، زیرا تناسب ابعاد در فرآیند بافت فرش نقش حیاتی دارد. بنابراین، قبل از خرید فرش، حتماً به دقت طول و عرض آن را بررسی کنید.

همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، تقارن نقش مهمی در تشخیص فرش اصل از تقلبی دارد. به‌طور کلی، تقارن یکی از اصول اساسی در بافت فرش به شمار می‌رود. معمولاً اشکال هندسی که روی فرش‌ها، چه به‌صورت ماشینی و چه دستی بافته می‌شوند، باید دارای تقارن باشند. نامتقارن بودن فرش‌ها علاوه بر کاهش زیبایی، می‌تواند به‌عنوان یکی از نشانه‌های فرش تقلبی شناخته شود.

تست رنگ یکی از بهترین روش‌ها برای تشخیص فرش اصل از تقلبی است. برای انجام این تست کافی است یک دستمال سفید مرطوب را روی فرش بکشید؛ اگر دستمال رنگی شد، این نشان‌دهنده تقلبی بودن فرش است و رنگ‌های به‌کاررفته در آن غیرطبیعی و مصنوعی هستند. معمولاً فرش‌های بی‌کیفیت دارای رنگ‌های کهنه و مصنوعی هستند که در نگاه اول قابل تشخیص است. همچنین تجربه نشان داده که فرش‌هایی که در طراحی آن‌ها رنگ‌های مشکی، قرمز و نیلی استفاده شده، معمولاً فرش‌های باکیفیت‌تر و اصیل‌تری هستند. زیرا ممکن است در ساخت رنگ این فرش‌ها از رنگ‌های گیاهی طبیعی مانند پوست گردو، صنوبر و دیگر منابع طبیعی استفاده شده باشد.

این نکته را همیشه برای تشخیص فرش اصل از تقلبی به خاطر داشته باشید که می‌توانید با بررسی کیفیت قسمت پشت فرش، اصالت آن را تشخیص دهید. معمولاً فرش‌هایی که با سلیقه ما ایرانی‌ها هم‌خوانی دارند، بخش پشت آن‌ها نرم و پر از گره‌های کوچک و بزرگ است. اما اگر فرشی دارای قسمت پشتی پلاستیکی و سخت باشد، این فرش تقلبی و بی‌کیفیت است.

یکی دیگر از ساده‌ترین روش‌ها برای تشخیص فرش اصل از تقلبی، بررسی کیفیت حاشیه فرش است. اگر حاشیه فرش به‌صورت چسب‌زده یا دوخته‌شده باشد، قطعاً فرش تقلبی است. چراکه در فرش‌های اصیل شرقی، حاشیه‌ها با دست گره‌زده می‌شوند. بنابراین، قبل از خرید فرش، حتماً به این نکته توجه کنید.

روش‌های تشخیص اصالت فرش ماشینی

برای تشخیص اصالت فرش ماشینی، صرفاً نباید به ظاهر اکتفا کرد. یک فرش اصل، ترکیبی از کیفیت بافت، مواد اولیه استاندارد و جزئیاتی است که در نگاه دقیق مشخص می‌شود. شناخت این نشانه‌ها کمک می‌کند هنگام خرید، انتخابی آگاهانه و مطمئن داشته باشید.

در قدم اول، شناسنامه فرش را بررسی کنید. فرش ماشینی معتبر معمولاً دارای اطلاعاتی مانند تعداد شانه و تراکم، نوع نخ مصرفی، نام برند و محل تولید است که می‌تواند معیار اولیه تشخیص اصالت باشد.

• جنس الیاف نقش مهمی در کیفیت فرش دارد؛ نخ اکریلیک هیت‌ست‌شده معمولاً دوام بالاتر، پرزدهی کمتر و لطافت بهتری نسبت به الیاف معمولی دارد.

• پشت فرش باید بافتی منظم، گره‌هایی یکدست و بدون بی‌نظمی داشته باشد؛ پشت نامرتب اغلب نشانه تولید غیراستاندارد است.

در ادامه، به رنگ و پرداخت فرش توجه کنید. رنگ‌های شفاف، یکنواخت و بدون پخش‌شدگی نشان‌دهنده استفاده از رنگرزی باکیفیت است.

• وزن و ضخامت فرش نیز باید با شانه و تراکم آن هم‌خوانی داشته باشد؛ فرش‌های بیش‌ازحد سبک معمولاً کیفیت و تراکم واقعی ندارند.

با در نظر گرفتن این نکات در کنار هم، می‌توان اصالت فرش ماشینی را بهتر تشخیص داد و از خرید محصولی با کیفیت و ماندگار اطمینان پیدا کرد.

همان‌طور که می‌دانید، الیاف مختلفی برای ساخت فرش استفاده می‌شوند که از جمله رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به پلی‌استر، پلی‌پروپیلن، اکریلیک و پشم اشاره کرد. معمولاً قیمت فرش‌ها بر اساس الیاف سازنده و طرح نقشه آن‌ها تعیین می‌شود. اگرچه فرش‌هایی که با الیاف مصنوعی ساخته می‌شوند نیز می‌توانند کیفیت خوبی داشته باشند، اما برای افرادی که قصد خرید فرش دستبافت دارند یا می‌خواهند از دوام و زیبایی فرش خود مطمئن باشند، تشخیص فرش اصل از فرش تقلبی اهمیت زیادی دارد. شناخت فرش اصل از تقلبی می‌تواند نقش مؤثری در انتخاب و خرید بهتر آن‌ها ایفا کند.